Çanakkale kara savaşlarında ölen Anzak askerleri, 5 bin kişinin katıldığı şafak ayiniyle anıldı. Avustralya Başbakanı Gillard, “Avustralya’nın ulus bilinci, o gün bu kıyılarda doğmuştur” dedi
Çanakkale Savaşları’nda can veren Anzaklar, binlerce Avustralyalı ve Yeni Zelandalı’nın katıldığı geleneksel şafak töreniyle anıldı. Anzak Koyu’nda gerçekleştirilen törenlere Avustralya Başbakanı Julia Gillard ve Yeni Zelanda Şavaş Gazileri Bakanı Nathan Guy da katıldı. Günler öncesinden hazırlıkların başladığı Anzak Koyu’na önceki akşam gelen Anzaklar, güvenlik kontrolünden sonra kendileri için oluşturulan alanda konakladı. Yaklaşık 5 bin kişi, yanlarında getirdikleri mat ve tulumların içinde tören saati olan 05.30′u bekledi. Törenin başlangıcında tüm bayraklar her ülkenin kendi kuralları uyarınca indirildi.
’240 GÜNLÜK CEHENNEM…’
Anma törenleri sırasında Avustralya, Yeni Zelanda ve Türkiye bayrakları yat borusunun sesiyle birlikte göndere çekildi ve törenin sonuna kadar gönderde kaldı. Avustralya Başbakanı Julia Gillard törende yaptığı konuşmada tarihi ve zorlu bir toprağa çıkarma yapan Anzak askerlerinin 240 günlük bir cehennemde ölümlüler arasında yeni bir isme sahip olduklarını ifade etti. Anzak askerlerinin Türkiye’deki mevcudiyetlerinin yalnızca görevlerinin bir gereği değil, aynı zamanda vatandaşlıklarının da bir ifadesi olduğunu vurgulayan konuk Başbakan, “Charles Bean bundan etkilendiği için ‘Avustralya’nın ulus bilinci 25 Nisan 1915′de doğmuştur’ demiştir. Burada, bu kıyılarda… Böylesine kayalık, böylesine sert ve böylesine vatandan uzak” dedi.
‘ZAFER MÜMKÜN DEĞİLDİ’
Gelibolu savaşlarında 8 bin 700 Avustralyalı’nın öldüğüne dikkat çeken Başbakan Gillard, Avustralya’nın her on kaybından birinin yarımadanın bu bölgesinde gerçekleştiğini dile getirerek şöyle dedi: “Muharebenin bütününde olduğu gibi, bu arada sırada kazanılan bir başarı hikâyesiydi ama daha çok, büyük bir hayal kırıklığıydı. Buraya bir zaferi kutlamak için gelmedik. Anzakların ve bizleri de tanımlayan değerlerin onuruna geldik. Bu kıyılarda zafer mümkün değildi; Anzakların hiç bir zaman geçemeyecekleri bir sınavdı. Onlar daha büyük ve daha zorlu bir sınavı geçtiler. Sizlerle gurur duyuyoruz. Müteşekkiriz. Ve hiç bir zaman unutmayacağız.” Törenin bitmesinin ardından alanda bulunan Avustralyalılar Lone Pine olarak da bilinen Gelibolu muharebelerinde en çetin çarpışmaların geçtiği Kanlı Sırt’a yürüdü. Avustralyalılar, 4 günde 2 binden fazla kayıp verdikleri Kanlı Sırt’ta dedelerinin mezarlarını ziyaret etti. Yeni Zelandalılar ise atalarının hayatlarını kaybettiği bir diğer alan olan Conk Bayırı’ndaki törenlere katıldı.
11 BİN BİLGİ ÇANTASI…
Bu yılki törenlerde 500′den fazla Türk görev aldı. Ziyaretçilere, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi öğrencilerinin hazırladığı 11 bin bilgi çantası dağıtıldı. Her üç tören alanında da 255 kimyasal tuvalet ziyaretçilerin hizmetine sunulurken, Ziyaretçilere biyolojik olarak parçalanabilen 12 bin çöp torbası dağıtıldı. Anzak adı, 25 Nisan 1915′te Gelibolu’ya çıkan Avustralya ve Yeni Zelanda birlikleri’nin (Australian and New Zealand Army Corps) kısaltması. Avustralya 8 bin 700′den fazla, yeni Zelanda ise 2 bin 700 askerini kaybetti. Her ikisi de nüfus olarak küçük bu ülkeler için bunlar büyük kayıplardı. Gelibolu’daki ilk çıkarma, 25 Nisan 1915′te şafak vaktinden hemen önce gerçekleşti. Savaş sona erdikten sonra, savaşta hayatını kaybedenleri anmak üzere ‘Şafak Töreni’ yapma geleneği Avustralya ve Yeni Zelanda kültürlerinin bir parçası haline geldi.